Posts

NCFTE 2009

рдкрд░िрдЪрдп рд░ाрдЕрд╢िрдк рд╕ंрд░рдЪрдиा рдоें, рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рд╡िрднाрдЧ рд╡िрднिрди्рди рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕ंрд╕्рдеाрдиों (TEI) рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рд╡िрднिрди्рди рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों (TEPs) рдкрд░ рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рд╡िрднिрди्рди рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдХाрд░्рдпों рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै। рдпрд╣ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдиेрддृрдд्рд╡ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рднाрд╡ी рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд▓िрдП рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХा рд╕рдорди्рд╡рдп рдХрд░рддा рд╣ै। рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░ рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХा рд╕рдорди्рд╡рдп рдХрд░ें рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рдл़्рд░ेрдорд╡рд░्рдХ рдФрд░ рдоॉрдбрд▓ рд╕िрд▓ेрдмी рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ें TEIs рдоें рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХे рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХे рд▓िрдП рджिрд╢ाрдиिрд░्рджेрд╢ рддैрдпाрд░ рдХрд░ें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЖрдЪрд░рдг рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░ें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рд╡िрднिрди्рди рдкрд╣рд▓ुрдУं рдкрд░ рдбेрдЯा рдмेрд╕ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ें рдХाрд░्рдпрдХрд▓ाрдк рд╡िрднिрди्рди рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХे рд▓िрдП рдоाрдирджंрдб рдФрд░ рдоाрдирдХों рдХे рдирд╡ीрдХрд░рдг рдХा рд╕рдорди्рд╡рдп рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдоाрдирджंрдб рдФрд░ рдоाрдирдХों рдкрд░ рд╕्рдеाрдпी рд╕рдоिрддिрдпों рдХो рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░ рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рдоॉрдбрд▓ рдФрд░ рдиीрддिрдпों рдХे рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХे рд▓िрдП рдкрд░ाрдорд░्рд╢, рд╕ेрдоिрдиाрд░, рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдЖрджि рдХा рд╕рдорди्рд╡рдп। рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдкेрд╢ेрд╡рд░ рдиैрддिрдХрддा рдФрд░...

рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг (micro teaching) рдХा рдЕрд░्рде

рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг (micro teaching)   рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг (micro teaching) рдХा рд╕िрдж्рдзाрди्рдд 20 рд╡ीं рд╕рджी рдХी рджेрди рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдЬрди्рдорджाрддा ‘ рдбीреж рдбрдм्рд▓्рдпू рдРрд▓рди ’ рдХो рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХी рдПрдХ рд▓рдШु рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдг рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХो рд╕рд░рд▓ рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХौрд╢рд▓ рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдХрдХ्рд╖ा рдХा рдЖрдХाрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХा рдХाрд▓ांрд╢ рддрдеा рдк्рд░рдХрд░рдг рдХा рд▓рдШु рд░ूрдк рд╣ोрддा рд╣ै। рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг (micro teaching) рдХा рдЕрд░्рде рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдХो рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें micro рдХрд╣рддे рд╣ैं рддрдеा рд╣िрди्рджी рдоें рд▓рдШु рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рд╢िрдХ्рд╖рдг рдоें рдЬुреЬрдиे рдХे рдмाрдж рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै। рдЬिрд╕рдоें рдХрдХ्рд╖ा – рдХाрд▓ांрд╢ рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХ्рд░िрдпाрдПँ рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд░ूрдк рд╕े рдХाрд░्рдп рдХрд░рддी рд╣ै। рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг (micro teaching) рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा рдбीреж рдПрд▓рди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, “рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕рдорд╕्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХो рд▓рдШु рдХ्рд░िрдпाрдУं рдоें рдмाँрдЯрдиा рд╣ै।” рдмीреж рдПрдореж рд╢ोрд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, “рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХрдо рдЕрд╡рдзि, рдХрдо рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХ्рд░िрдпाрдУं рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рд╡िрдзि рд╣ै।” рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╢िрдХ्рд╖рдг (micro teaching) рдХे рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдпрд╣ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдХौрд╢рд▓ рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдПрдХ рд╕рдордп рдоें рдПрдХ рд╣ी рдХौрд╢рд▓ рдХे рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдкрд░ рдмрд▓ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рд░рдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै...

рдЕрдЪ्рдЫे рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा Qualities of a Good Measuring Tool

Image
рдЕрдЪ्рдЫे рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा  Qualities of a Good Measuring Tool    рдХि рдоाрдкрди рддрдеा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдПрдХ рдЕрдд्рдпрди्рдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рддрдеा рдЕрднिрди्рди рдЕंрдЧ рд╣ै । рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рд╡िрднिрди्рди рдЪрд░рдгों рдоें рдЫाрдд्рд░ों рдХी рд╡िрднिрди्рди рдпोрдЧ्рдпрддाрдУं рдПрд╡ं рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдХा рдоाрдкрди рд╡ рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХрд░рдиा рд╣ोрддा рд╣ै । рдоाрдкрди рддрдеा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдЙрдкрдХрд░рдгों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै । рдХिрд╕ी рднी рдЕрдЪ्рдЫे рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдоें рдХुрдЫ рдоूрд▓рднूрдд рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं рдХा рд╣ोрдиा рдЕрдд्рдпрди्рдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ैं । рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдХिрд╕ी рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдХा рдЪрдпрди рдХрд░рддे рд╕рдордп рдЗрди рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рдХा рдз्рдпाрди рд░рдЦрдиा рдЕрдд्рдпрди्рдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै । рдпрджि рдХोрдИ рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдЗрди рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рд╕े рдпुрдХ्рдд рд╣ोрддा рд╣ै рддрдм рд╣ी рдЙрд╕े рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫा рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै ।  рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рдХो рджो рднाрдЧों - ( i ) рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ ( Practical characteristics ) ( i ) рддрдХрдиीрдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ ( Technical characteristics ) рдоें рдмाँрдЯा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै । рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд╡े рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рдЖрддी рд╣ै рдЬो рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдХे рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╣ोрддी рд╣ै рдпрджि рджिрдпे рдЧрдпे рдЙрдж्рджेрд╢्рдпों рддрдеा рджी рдЧрдИ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рдХिрд╕ी рдоाрдкрди рдЙрдкрдХрд░рдг рдХो рд╕ुрдЧрдорддा рд╡ рд╕ुрд╡िрдзाрдЬрдирдХ рдвंрдЧ рд╕े рдк्рд░рдпोрдЧ рдоें рд▓ा...

рдЕрдзिрдЧрдо, рдЕрдзिрдЧрдо рдЕрди्рддрд░рдг, рддрд░्рдХ‍, рдПрд╡ं рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдзाрди

рдЕрдзिрдЧрдо рд╕ीрдЦрдиा  рдпा  рдЕрдзिрдЧрдо   рдПрдХ рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕рддрдд् рдПрд╡ं рдЬीрд╡рди рдкрд░्рдпрди्рдд рдЪрд▓рдиेрд╡ाрд▓ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै। рдордиुрд╖्рдп рдЬрди्рдо рдХे рдЙрдкрд░ांрдд рд╣ी рд╕ीрдЦрдиा рдк्рд░ाрд░ंрдн рдХрд░ рджेрддा рд╣ै рдФрд░ рдЬीрд╡рди рднрд░ рдХुрдЫ рди рдХुрдЫ рд╕ीрдЦрддा рд░рд╣рддा рд╣ै। рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдХो рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рд╕े рд╕рдоाрдпोрдЬिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпрдд्рди рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рдоाрдпोрдЬрди рдХे рджौрд░ाрди рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдЕрдиुрднрд╡ों рд╕े рдЕрдзिрдХ рд▓ाрдн рдЙрдаाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рдордиोрд╡िрдЬ्рдЮाрди рдоें рд╕ीрдЦрдиा рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдЬिрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдоें рд╕ीрдЦрдиे рдХी рдЬिрддрдиी рдЕрдзिрдХ рд╢рдХ्рддि рд╣ोрддी рд╣ै, рдЙрддрдиा рд╣ी рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै। рд╕ीрдЦрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдиेрдХ рдХ्рд░िрдпाрдРं рдПрд╡ं рдЙрдкрдХ्рд░िрдпाрдРं рдХрд░рддा рд╣ै। рдЕрддः рд╕ीрдЦрдиा рдХिрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдХ्рд░िрдп рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рд╣ै। рдЕрдзिрдЧрдо   рдХी  рдкрд░िрднाрд╖ाрдпें – рдмुрдбрд╡рд░्рде рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ – ‘‘рд╕ीрдЦрдиा рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।’’ рд╕्рдХिрдирд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ – ‘‘рд╕ीрдЦрдиा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоें рдЙрдд्рддрд░ोрдд्рддрд░ рд╕ाрдоंрдЬрд╕्рдп рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।’’ рдЬे॰рдкी॰ рдЧिрд▓рд░्рдлрдб рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ – ‘‘рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХे рдХाрд░рдг, рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ी рд╕ीрдЦрдиा рд╣ै।’’ рдХाрд▓рд╡िрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ – ‘‘рдкрд╣рд▓े рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоें рдЕрдиुрднрд╡ों рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ुрдП рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХो рдЕрдзिрдЧрдо рдХрд╣рддे рд╣ैं।’’ рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рдкрд░िрднाрд╖ाрдУं рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд╕ीрдЦрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоे...

рдЖрдзुрдиिрдХ рддрдХрдиीрдХी рд╕рдн्рдпрддा рд╕े рдХ्рдпा рддाрдд्рдкрд░्рдп рд╣ै?

рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा: рдЖрдЬ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рдХे рдХाрд░рдг рдмрд╣ुрдд рд╕ाрд░े рд╕ाрдзрдиों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ुрдЖ рд╣ैं | рдЗрд╕рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдордиुрд╖्рдп рдХा рдЬीрд╡рди рд╕ुрд▓рдн рдФрд░ рд╕рд░рд▓ рдмрдиा рджिрдпा рд╣ैं | рдЕрдЧрд░  рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рдк्рд░рдЧрддि рдирд╣ीं рдХрд░рддे рддो рд╣рдоाрд░ा рдЬीрд╡рди рдмрд╣ुрдд рдХрд╖्рдЯрджाрдпी рд╣ोрддा рд╣ैं | рд╣рдоें рд╣рд░ рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рд╕ाрд░ी рдоेрд╣рдирдд рдХрд░рдиी рдкреЬрддी | рдЖрдЬ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдиे рдмрд╣ुрдд рдЖрд╡िрд╖्рдХाрд░ рдХिрдпे рд╣ैं | рдЬिрд╕рдХा рд▓ाрдн рдордиुрд╖्рдп рдХो рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ैं | рдЖрдЬ рд╣рдоाрд░े рдЪाрд░ों рддрд░рдл рддрдХрдиी рдоौрдЬूрдж рд╣ैं | рддрдХрдиीрдХी рдХे рдоाрдз्рдпрдо рдЖрдЬ рддрдХрдиीрдХी рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдоोрдмाрдЗрд▓ реЮोрди, рдЯीрд╡ी, рдХंрдк्рдпूрдЯрд░, рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ, рд╡ाрд╢िंрдЧ рдорд╢ीрди, рдкाрдиी рдиिрдХाрд▓рдиे рд╡ाрд▓ों рдоोрдЯрд░, рдЬрд╣ाрдЬ, рдЯ्рд░ेрди, рдЗрдд्рдпाрджि рд╕ाрдзрдиों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ुрдЖ | рдЕрди्рдп рддрд░рд╣ рдХी рджрд╡ाрдЗрдпा, рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдЙрдкрдХрд░рдгों рдХे рдХाрд░рдг рд▓ोрдЧों рдХा рдЗрд▓ाрдЬ рдХрд░рдиा рд╕ंрднрд╡ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ैं | рддрдХрдиीрдХी рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдЖрдЬ рдХी рддрдХрдиीрдХी рдХे рд╕рд╣ाрдпрддा рд╕े рдордиुрд╖्рдп рдХा рд╣рд░ рдПрдХ рдХाрд░्рдп рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рд╣ोрдиे рд▓рдЧा рд╣ैं | рддрдХрдиीрдХी рдиे рд╣рд░ рдПрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╡िрдХाрд╕ рдХिрдпा рд╣ैं рдФрд░ рдордиुрд╖्рдп рдХे рдЬीрд╡рди рдХो рд╕ुрд▓рдн рдмрдиाрдпा рд╣ैं | рдХृрд╖ि рд╢ेрдд्рд░ рдоें рддрдХрдиीрдХी рдХे рд╕рд╣ाрдпрддा рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЙрдд्рдкाрджрди рд╣ोрдиे рд▓рдЧा рд╣ैं | рддрдХрдиीрдХे рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд╡िрд╡िрдз рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдорд╢ीрдиों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ुрдЖ рд╣ैं | рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдпोрдЧрджाрди рд╣рдо рд╕рднी рдХो рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХे рд▓िрдП рднोрдЬрди рдХी рдЬрд░ुрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ैं | рдпрд╣ рдХे рд╕рднी рд▓ोрдЧों...

рддрдХрдиीрдХी рд╢िрдХ्рд╖ा, рдЕрд░्рде, рдкрд░िрднाрд╖ा, рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा !

рд╕ाрд░ рд╣рдоाрд░ा     рджेрд╢     рдк्рд░ाрд░рдо्рдн     рд╕े     рд╣ी     рд╢िрдХ्рд╖ा     рдХे     рдХ्рд╖ेрдд्рд░     рдоें     рдЕрдЧ्рд░рдгीрдп     рд░рд╣ा     рд╣ै।     рд╣рдоाрд░े     рд╡ेрдж   ,   рдкुрд░ाрдгों     рдоें     рдЗрд╕     рдХे     рдк्рд░рдоाрдг     рдЙрдкрд▓рдм्рдз     рд╣ै।     рдк्рд░ाрдЪीрди     рдХाрд▓     рдоें     рднрд▓े     рд╣ी     рдмрдбे   -   рдмрдбे     рд╡िрдЬ्рдЮाрди     рднрд╡рди     рди     рд░рд╣े     рд╣ो     рддрдХрдиीрдХी     рд╕ंрд╕्рдеाрдиों     рдХी     рд╢्рд░ंрдЦрд▓ा     рджिрдЦाрдИ     рди     рджेрддी     рд╣ो   ,   рд▓ेрдХिрди     рдЧुрд░ूрдХुрд▓ों     рдоें     рджी     рдЬाрдиे     рд╡ाрд▓ी     рд╢िрдХ्рд╖ा     рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों     ...